راهنمای خرید آنتن تلویزیون و معرفی بهترین مدل‌ها و قیمت

در محیط‌های آپارتمانی امروزی، استفاده از آنتن‌های رومیزی پسیو یا معمولی دیگر کارایی لازم را ندارد. آنتن رومیزی تقویت‌دار که به آنتن اکتیو نیز گفته می‌شود، مجهز به یک برد الکترونیکی به نام LNA (Low Noise Amplifier) است.

این قطعه وظیفه دارد سیگنال‌های ضعیف دریافتی را پیش از ارسال به تیونر تلویزیون، تقویت کرده و نویز محیطی را به حداقل برساند.

یکی از ویژگی‌های برجسته این آنتن‌ها در سال ۲۰۲۴، بهره‌گیری از منبع تغذیه USB است. این قابلیت به کاربر اجازه می‌دهد بدون نیاز به پریز برق جداگانه، کابل تغذیه آنتن را مستقیماً به پورت USB تلویزیون متصل کند.

با روشن شدن تلویزیون، آنتن نیز فعال شده و تقویت سیگنال آغاز می‌شود. این موضوع علاوه بر کاهش مصرف انرژی، از شلوغی کابل‌ها در پشت میز تلویزیون جلوگیری می‌کند.

قدرت گیرندگی این آنتن‌ها معمولاً بین ۲۰ تا ۳۵ دسی‌بل (dB) متغیر است. برای افرادی که در طبقات پایین ساختمان زندگی می‌کنند یا پنجره‌های آن‌ها رو به دکل فرستنده نیست، این نوع آنتن بهترین گزینه محسوب می‌شود.

البته باید دقت داشت که قرار دادن آنتن در نزدیکی دستگاه‌های نویزساز مانند مایکروویو یا مودم وای‌فای می‌تواند عملکرد تقویت‌کننده را مختل کند.

در بازار ایران، برندهایی نظیر هانی و فروزان مدل‌های متنوعی از آنتن‌های رومیزی اکتیو را تولید کرده‌اند. این محصولات با استانداردهای پخش DVB-T2 کاملاً سازگار هستند.

هنگام خرید حتماً به طول کابل همراه آنتن توجه کنید؛ چرا که کیفیت کابل در آنتن‌های رومیزی نقش حیاتی در حفظ پایداری تصویر ایفا می‌کند. استفاده از تراشه‌های فیلترکننده نویز در این آنتن‌ها باعث می‌شود تصاویر با کیفیت HD و 4K بدون شطرنجی شدن نمایش داده شوند.

یکی از بزرگترین چالش‌های دریافت تصاویر دیجیتال در شهرهای بزرگ ایران، تداخل فرکانسی میان دکل‌های مخابراتی موبایل و فرستنده‌های تلویزیونی است. دکل‌های 4G و LTE در محدوده‌های فرکانسی فعالیت می‌کنند که بسیار به فرکانس‌های پخش تلویزیونی (UHF) نزدیک است.

این نزدیکی باعث ایجاد پدیده‌ای به نام «اشباع تقویت‌کننده» می‌شود که نتیجه آن شطرنجی شدن یا قطع ناگهانی تصویر است.

آنتن‌های مدرن و استاندارد در سال ۲۰۲۴ مجهز به فیلتر داخلی LTE هستند. این فیلتر به گونه‌ای طراحی شده که فرکانس‌های بالای ۷۰۰ یا ۸۰۰ مگاهرتز (مربوط به شبکه موبایل) را مسدود کرده و فقط اجازه عبور به فرکانس‌های تلویزیونی را می‌دهد.

اگر در منطقه‌ای زندگی می‌کنید که تراکم دکل‌های موبایل زیاد است، خرید آنتنی که فاقد این فیلتر باشد، عملاً هزینه‌ای بیهوده خواهد بود.

بسیاری از کاربران تصور می‌کنند مشکل از گیرنده یا قدرت سیگنال است، در حالی که مشکل اصلی تداخل است. وجود فیلتر LTE باعث می‌شود نسبت سیگنال به نویز (SNR) بهبود یابد.

این پارامتر در تلویزیون‌های هوشمند جدید بسیار حیاتی است، زیرا برای بازگشایی کدهای HEVC، گیرنده به یک سیگنال بسیار خالص و بدون نویز احتیاج دارد.

هنگام بررسی مشخصات فنی آنتن، به عبارت «LTE Filter Built-in» توجه کنید. در مدل‌های حرفه‌ای‌تر، این فیلترها به صورت چند مرحله‌ای طراحی می‌شوند تا حتی در نزدیکی قوی‌ترین دکل‌های مخابراتی نیز کیفیت تصویر افت نکند.

این تکنولوژی به ویژه برای کسانی که از آنتن‌های هوایی با بهره (Gain) بالا استفاده می‌کنند ضروری است، زیرا تقویت‌کننده‌های قوی، نویز موبایل را هم به همان اندازه تقویت می‌کنند.

صدا و سیمای ایران با راه‌اندازی شبکه فراتر (4K) و تغییر فرمت پخش بسیاری از شبکه‌ها به HEVC (H.265)، استانداردهای دریافت را ارتقا داده است.

برای تماشای این محتواها، تنها داشتن تلویزیون 4K کافی نیست؛ بلکه آنتن شما باید توانایی دریافت پایدار پهنای باند بالای این سیگنال‌ها را داشته باشد. فرمت HEVC نسبت به فرمت‌های قدیمی، حساسیت بسیار بیشتری به نوسانات سیگنال دارد.

در پخش 4K، حجم داده‌های ارسالی در هر ثانیه بسیار زیاد است. اگر آنتن شما دارای افت سیگنال لحظه‌ای باشد، تصویر به جای شطرنجی شدن، به طور کامل فریز می‌شود. برای دریافت بدون نقص این شبکه‌ها، استفاده از آنتن‌هایی با بهره (Gain) حداقل ۲۵ دسی‌بل توصیه می‌شود.

همچنین زاویه قرارگیری آنتن باید با دقت میلی‌متری تنظیم شود تا بیشترین سطح سیگنال (Signal Quality) دریافت گردد.

نکته فنی مهم دیگر، استفاده از کابل‌های کواکسیال با شیلدینگ قوی است. کابل‌های معمولی که در بازار به کابل‌های کرمان یا صادراتی معروفند اما کیفیت پایینی دارند، باعث اتلاف داده‌های فرکانس بالا می‌شوند.

برای محتوای 4K، حتماً از کابل‌های ترکیبی با درصد مس بالا استفاده کنید تا دیتای مربوط به پیکسل‌های تصویر بدون تخریب به پشت تلویزیون برسد.

بسیاری از آنتن‌های قدیمی که برای سیستم آنالوگ طراحی شده بودند، در محدوده فرکانسی شبکه‌های جدید دچار افت عملکرد می‌شوند. آنتن‌های نسل جدید با پهنای باند عریض (Wideband) طراحی شده‌اند تا تمام بازه فرکانسی UHF را به صورت یکنواخت پوشش دهند.

این موضوع باعث می‌شود در هنگام تعویض کانال از یک شبکه SD به یک شبکه 4K، با پیغام «سیگنال موجود نیست» مواجه نشوید.

اغلب خریداران آنتن، تمام بودجه خود را صرف خرید بهترین برند آنتن می‌کنند اما از اهمیت کابل کواکسیال غافل می‌مانند. کابل کواکسیال رگ حیاتی سیستم تصویر شماست. در بازار ایران کابل‌های مختلفی با نام‌های RG6 و RG59 وجود دارند.

برای مصارف خانگی و دریافت سیگنال‌های دیجیتال DVB-T2، کابل RG6 با شیلد متراکم بهترین بازدهی را دارد.

یک کابل استاندارد باید دارای سه لایه محافظتی باشد: مغزی مسی، لایه عایق دی‌الکتریک و شیلد بافته شده به همراه فویل آلومینیومی. وجود شیلد متراکم مانع از ورود نویزهای الکترومغناطیسی محیط (ناشی از کابل‌های برق مجاور) به داخل مسیر سیگنال می‌شود.

اگر مغزی کابل از جنس مس خالص نباشد و از آهن با روکش مس (CCS) استفاده شده باشد، در طول مسیرهای طولانی دچار افت ولتاژ و کاهش شدید کیفیت تصویر خواهید شد.

علاوه بر کابل، فیش‌های اتصال یا کانکتورها نیز نقش کلیدی دارند. استفاده از فیش‌های پیچی بی‌کیفیت باعث ایجاد اتصال کوتاه یا نشتی سیگنال می‌شود. توصیه می‌شود از فیش‌های فشاری (Compression) یا فیش‌های فلزی با آبکاری طلا یا نیکل استفاده کنید.

این فیش‌ها مقاومت بسیار کمی دارند و از زنگ‌زدگی در محیط‌های مرطوب (مانند پشت‌بام) جلوگیری می‌کنند.

در هنگام کابل‌کشی، از ایجاد خمیدگی‌های تند (زاویه ۹۰ درجه) خودداری کنید؛ زیرا این کار باعث شکستگی لایه محافظ و تغییر امپدانس کابل می‌شود. هرگونه تغییر در امپدانس ۷۵ اهمی کابل، منجر به بازگشت سیگنال و ایجاد سایه یا نویز در تصاویر دیجیتال می‌گردد.

برای مسیرهای بیش از ۲۰ متر، حتماً از کابل‌های با کیفیت صادراتی و تمام مس استفاده کنید تا نیاز به تقویت‌کننده مجدد نداشته باشید.

قیمت آنتن تلویزیون در بازار ایران تحت تاثیر عوامل مختلفی از جمله نوع تکنولوژی (اکتیو یا پسیو)، برند تولیدکننده و کیفیت قطعات به کار رفته است. در حال حاضر، ارزان‌ترین گزینه‌ها آنتن‌های هوایی ثابت پسیو هستند که ساختار ساده‌ای دارند.

این آنتن‌ها برای مناطقی با سیگنال بسیار قوی مناسبند و هزینه نگهداری آن‌ها به دلیل نداشتن قطعات الکترونیکی، تقریباً صفر است.

در رده قیمتی متوسط، آنتن‌های رومیزی تقویت‌دار قرار دارند. قیمت این محصولات بسته به قدرت تقویت‌کننده و طراحی ظاهری متفاوت است. برندهای داخلی مانند هانی، سیماران و لالی در این بخش رقابت نزدیکی دارند.

ارزش خرید این آنتن‌ها بسیار بالاست، زیرا هزینه نصب و کابل‌کشی طولانی را حذف می‌کنند. برای یک آپارتمان معمولی، خرید یک آنتن رومیزی با کیفیت، اقتصادی‌ترین راهکار برای دسترسی به شبکه‌های HD است.

گران‌ترین دسته متعلق به آنتن‌های هوایی گردان و آنتن‌های مرکزی است. آنتن‌های گردان به دلیل دارا بودن موتور الکتریکی و یونیت کنترل داخلی، قیمت بالاتری دارند اما برای نقاط کور یا شهرستان‌هایی که فرستنده‌های مختلفی دارند، تنها راه چاره هستند.

همچنین آنتن‌های مرکزی که برای مجتمع‌های مسکونی استفاده می‌شوند، به دلیل نیاز به آمپلی‌فایرهای صنعتی و توزیع‌کننده‌ها (Splitter)، هزینه‌برترین سیستم‌های دریافت محسوب می‌شوند.

هنگام خرید، فریب قیمت‌های بسیار پایین برخی مدل‌های متفرقه را نخورید. آنتن‌های ارزان‌قیمت معمولاً از پلاستیک‌های بازیافتی و بردهای الکترونیکی بدون استاندارد ساخته می‌شوند که در برابر آفتاب و باران سریعاً مستهلک شده یا باعث سوختن تیونر تلویزیون می‌شوند.

صرف هزینه کمی بیشتر برای یک برند معتبر ایرانی، تضمین‌کننده دوام محصول و سلامت برد الکترونیکی تلویزیون شما در برابر نوسانات القایی خواهد بود.