تفاوت Xbox Series X و Xbox Series S؛ کدام را بخریم؟

یکی از بزرگ‌ترین مزایای اکوسیستم مایکروسافت، قابلیت Backward Compatibility است که به کاربران اجازه می‌دهد بازی‌های چهار نسل گذشته را اجرا کنند. با این حال، شیوه اجرای این بازی‌ها در دو کنسول سری ایکس و سری اس تفاوت‌های چشمگیری دارد که ریشه در قدرت سخت‌افزاری آن‌ها دارد.

ایکس‌باکس سری ایکس به دلیل قدرت پردازشی بالا، بازی‌های نسل هشتم را در حالت Xbox One X Enhanced اجرا می‌کند. این یعنی اگر بازی قدیمی دارای آپدیت گرافیکی برای کنسول میان‌نسلی قبلی بوده باشد، در سری ایکس با رزولوشن 4K واقعی و بافت‌های باکیفیت‌تر نمایش داده می‌شود.

در مقابل، کنسول سری اس بازی‌های قدیمی را در حالت Xbox One S اجرا می‌کند. به این معنا که حتی اگر بازی در نسخه وان ایکس بهبود یافته باشد، سری اس به دلیل محدودیت رم، نسخه پایه و ضعیف‌تر را اجرا می‌کند.

البته مایکروسافت با تکنولوژی‌هایی نظیر Auto HDR و FPS Boost سعی کرده این شکاف را تا حدی جبران کند.

تکنولوژی FPS Boost در هر دو کنسول می‌تواند نرخ فریم بازی‌های قدیمی را دو یا حتی چهار برابر کند. برای مثال، بازی‌هایی که در نسل قبل با ۳۰ فریم اجرا می‌شدند، اکنون با ۶۰ یا ۱۲۰ فریم بر ثانیه روی هر دو کنسول قابل بازی هستند.

این موضوع باعث می‌شود تجربه عناوین کلاسیک بسیار روان‌تر از گذشته باشد.

نکته حیاتی دیگر، درایو نوری است. اگر آرشیوی از دیسک‌های قدیمی ایکس‌باکس ۳۶۰ یا ایکس‌باکس وان دارید، تنها در سری ایکس می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید. در سری اس، شما کاملاً محدود به خرید نسخه‌های دیجیتالی از فروشگاه مایکروسافت هستید و دیسک‌های فیزیکی شما عملاً بلااستفاده خواهند بود.

قابلیت Quick Resume یکی از نوآورانه‌ترین ویژگی‌های نسل نهم است که تجربه کاربری را به کلی دگرگون کرده است.

این ویژگی به گیمر اجازه می‌دهد چندین بازی را به صورت همزمان در حالت تعلیق نگه دارد و بدون نیاز به تماشای صفحات لودینگ طولانی، در عرض چند ثانیه بین آن‌ها جابه‌جا شود.

این فناوری بر پایه معماری سرعت ایکس‌باکس (Velocity Architecture) بنا شده است. وقتی شما از یک بازی به بازی دیگر می‌روید، وضعیت فعلی بازی در بخشی از حافظه پرسرعت SSD ذخیره می‌شود.

جالب اینجاست که حتی با قطع برق یا خاموش کردن کامل کنسول، وضعیت بازی‌ها حفظ شده و می‌توانید دقیقاً از همان نقطه‌ای که رها کردید، ادامه دهید.

در ایکس‌باکس سری ایکس، به دلیل فضای حافظه بیشتر، معمولاً می‌توان تعداد بازی‌های سنگین‌تری را در حالت تعلیق نگه داشت. به طور میانگین، سری ایکس می‌تواند ۴ تا ۶ بازی حجیم نسل نهمی را همزمان مدیریت کند.

این عدد در سری اس ممکن است به دلیل محدودیت‌های حافظه، کمی کمتر باشد، هرچند تفاوت در استفاده روزمره چندان ملموس نیست.

سرعت جابه‌جایی در هر دو کنسول تقریباً یکسان و بین ۵ تا ۱۰ ثانیه است. این قابلیت برای افرادی که زمان محدودی برای بازی دارند یا دوست دارند به صورت پراکنده چندین عنوان مختلف را تجربه کنند، یک موهبت بزرگ محسوب می‌شود.

دیگر نیازی نیست برای هر بار بازی کردن، دقایق طولانی منتظر لود شدن منوها بمانید.

البته باید توجه داشت که بازی‌های آنلاین و همیشه متصل به سرور، ممکن است پس از بازگشت از طریق کوییک رزوم، نیاز به اتصال مجدد به سرور داشته باشند.

با این حال، برای بازی‌های داستانی و تک‌نفره، این ویژگی بی‌نقص عمل کرده و استانداردی جدید در صنعت بازی‌های ویدئویی ایجاد کرده است.

فناوری Ray Tracing یا رهگیری پرتو، انقلابی در نورپردازی واقع‌گرایانه، بازتاب‌ها و سایه‌ها در بازی‌های ویدئویی ایجاد کرده است. هر دو کنسول سری ایکس و سری اس از لحاظ سخت‌افزاری از این قابلیت پشتیبانی می‌کنند، اما کیفیت و دامنه اجرای آن در این دو دستگاه کاملاً متفاوت است.

در ایکس‌باکس سری ایکس، به دلیل وجود ۵۲ واحد محاسباتی (CU) در پردازنده گرافیکی، قدرت کافی برای پردازش محاسبات سنگین رهگیری پرتو در رزولوشن‌های بالا وجود دارد. در بسیاری از بازی‌ها، شما می‌توانید بازتاب‌های دقیق روی شیشه‌ها، گودال‌های آب و نورپردازی داینامیک را با جزئیات خیره‌کننده مشاهده کنید.

در سمت دیگر، ایکس‌باکس سری اس با ۲۰ واحد محاسباتی، در اجرای این فناوری با چالش‌های جدی روبروست.

در بسیاری از عناوین بزرگ، سازندگان بازی مجبور می‌شوند برای حفظ نرخ فریم پایدار، قابلیت Ray Tracing را در نسخه سری اس غیرفعال کنند یا آن را با کیفیت بسیار پایین‌تری ارائه دهند.

برای مثال، در بازی‌هایی که دارای بخش انتخاب تنظیمات گرافیکی هستند، حالت «Performance» در سری اس معمولاً رهگیری پرتو را حذف می‌کند تا بازی با نرخ ۶۰ فریم اجرا شود.

اما در سری ایکس، اغلب می‌توان ترکیبی از رزولوشن بالا و برخی ویژگی‌های رهگیری پرتو را به صورت همزمان در اختیار داشت.

بنابراین، اگر جلوه‌های بصری مدرن و واقع‌گرایی نورپردازی برای شما اولویت اول است، سری ایکس تنها گزینه منطقی خواهد بود. سری اس بیشتر برای کسانی مناسب است که به روان بودن بازی اهمیت می‌دهند و می‌توانند از برخی جزئیات گرافیکی پیشرفته مانند بازتاب‌های دقیق صرف‌نظر کنند.

یکی از دغدغه‌های اصلی گیمرها، صدای فن و گرمای تولید شده توسط کنسول در جلسات طولانی بازی است. مایکروسافت در طراحی هر دو کنسول نسل نهمی خود، توجه ویژه‌ای به مهندسی حرارتی داشته است، اما رویکردها در سری ایکس و سری اس کاملاً متفاوت است.

ایکس‌باکس سری ایکس از یک سیستم خنک‌کننده پیشرفته مبتنی بر محفظه بخار (Vapor Chamber) و یک فن بزرگ ۱۳۰ میلی‌متری در قسمت بالایی استفاده می‌کند. این طراحی اجازه می‌دهد حجم عظیمی از هوا با سرعت کم و صدای بسیار ناچیز از میان قطعات عبور کند.

سری ایکس حتی در سنگین‌ترین بازی‌ها نیز تقریباً بی‌صدا عمل می‌کند.

ایکس‌باکس سری اس به دلیل ابعاد بسیار کوچک و توان مصرفی کمتر، از یک فن سنتی‌تر و هیت‌سینک‌های آلومینیومی بهره می‌برد. خروجی هوای مشکی‌رنگ و دایره‌ای روی بدنه، وظیفه تخلیه حرارت را بر عهده دارد.

سری اس نیز کنسول بسیار آرامی است، اما در محیط‌های گرم، ممکن است صدای فن آن کمی بیشتر از برادر بزرگ‌ترش به گوش برسد.

نکته مهم در مورد سری اس، تمرکز گرما در بخش خروجی فن است. به دلیل کوچک بودن بدنه، هوای خروجی بسیار داغ احساس می‌شود که نشان‌دهنده عملکرد درست سیستم انتقال حرارت است.

با این حال، کاربران باید فضای کافی در اطراف این دریچه برای گردش هوا در نظر بگیرند تا کنسول دچار افت عملکرد نشود.

در مجموع، هر دو کنسول از نظر نویز صوتی، پیشرفت خیره‌کننده‌ای نسبت به نسل قبل داشته‌اند. اگر در محیطی کاملاً ساکت بازی می‌کنید، سری ایکس به دلیل فن بزرگ‌تر و چرخش آرام‌تر، تجربه آرام‌تری را فراهم می‌کند.

اما سری اس نیز به هیچ وجه مخل آسایش شما در هنگام بازی نخواهد بود.

تفاوت رم بین دو کنسول (۱۶ گیگابایت در مقابل ۱۰ گیگابایت) فراتر از یک عدد ساده است و تأثیر عمیقی بر نحوه ساخت و بهینه‌سازی بازی‌ها دارد. این موضوع در سال‌های اخیر به یکی از بحث‌های داغ میان توسعه‌دهندگان بازی‌های ویدئویی تبدیل شده است.

در ایکس‌باکس سری ایکس، سازندگان فضای کافی برای بارگذاری بافت‌های باکیفیت 4K و مدیریت داده‌های سنگین را دارند. اما در سری اس، نه تنها حجم رم کمتر است، بلکه سرعت پهنای باند حافظه نیز به مراتب پایین‌تر است.

این یعنی توسعه‌دهندگان باید زمان زیادی را صرف کاهش حجم دارایی‌های گرافیکی کنند تا بازی روی سری اس اجرا شود.

برخی استودیوها معتقدند که سری اس به دلیل ضعیف‌تر بودن، مانع از پیشرفت کامل بازی‌های نسل نهم می‌شود. برای مثال، بازی Baldur's Gate 3 به دلیل مشکلات اجرای حالت Split-screen روی سری اس، با تأخیر برای ایکس‌باکس عرضه شد.

این نشان می‌دهد که هماهنگ‌سازی بازی‌ها برای هر دو کنسول، یک چالش فنی جدی است.

با این حال، مایکروسافت بر سیاست عرضه همزمان بازی‌ها برای هر دو کنسول تاکید دارد.

این موضوع تضمین می‌کند که خریداران سری اس هیچ بازی بزرگی را از دست نخواهند داد، اما ممکن است برخی ویژگی‌های جانبی (مثل بخش چندنفره محلی در برخی بازی‌ها) در نسخه ارزان‌تر حذف یا محدود شوند.

در نهایت، بهینه‌سازی برای سری اس باعث شده است که موتورهای بازی‌سازی مانند آنریل انجین ۵، ابزارهای کارآمدتری برای مدیریت منابع ابداع کنند.

اگرچه سری اس محدودیت‌هایی دارد، اما به عنوان یک محرک برای بهینه‌تر شدن کدهای بازی در کل صنعت عمل کرده است که در نهایت به نفع همه گیمرها تمام می‌شود.